به گزارش پایگاه خبری فرهنگسرای معروف؛ به نقل از ایلام پویا، پاسدارى از كيان اسلام و شريعت بدون نظارت و مشاركت همگانى در ارشاد و دعوت يكديگر به انجام نيكىها و مبارزه با كژیها ممكن نبود، و اين وظيفه خطير بر دوش همه امت اسلامى از زن و مرد قرار دارد.
«الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ؛ مردان و زنان مؤمن بعضى از ايشان اولياء بعض ديگرند، امر به معروف مىكنند و از منكر نهى مىكنند.توبه/71»
خداوند در اين آيه، به زنان و مردان با ايمان ولايت مىدهد در امور ديگران و شئون اجتماعى دخالت كنند هريك ديگرى را به معروف واداشته و از منكر و پليدیها باز بدارد.
بر اين اساس، افزون بر مردان، زنان مسلمان و وظيفه آشنا نيز، تلاش داشتند سهم خود را در دعوت مردم به دين و سفارش ديگران به انجام وظايف دينى و پرهيز دادن ديگران از گناه، ادا كنند.
فاطمه زهرا(س) در خطبه معروفِ خود در مسجد پيامبر كه رساترين فرياد امر به معروف و نهى از منكر، در جامعه اسلامى پس از پيامبر بود، دعوتگرى و حساسيت عمومى مردم در صيانت از ارزشها را، سبب صلاح و قوام امت اسلام شمرد؛
حضرت زهرا «الأمرَ بِالمَعُروفِ مَصلَحَهً لِلعامَّهِ؛ خداوند امر به معروف را موجب صلاح عامه مردم قرار داد.»
پس از پيامبر بانوان، در حوزه آگاهى و توان خود، مردم، به ويژه نوجوانان و زنان تازه مسلمان و كنيزكان را به وظايف دينى توجه میدادند و با اندرز و موعظت، آنان را از بدىها و گناه باز میداشتند.
برخى از بانوان زيرك و فرزانه، از سوى خلفا رسماً براى نظارت بر انجام برخى از كارهاى عمومى و امر به معروف و نهى از منكر نامزد شدند. اين وظيفه، سپسها امور حسبه نام گرفت.
شفاء، از زنان صحابى بود كه با پيامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) بيعت كرد. دربارهاش نوشتهاند:
«كانت من عقلاء النساء و فضلائهن؛ از زنان فاضل و خردمند بود…» وى، در عهد پيامبر زنان را ارشاد و راهنمايى مىكرد.
شفاء، پس از پيامبر نيز در راهنمايى مردم به نيكىها و برحذر داشتن آنان از بدىها و پليدىها كوشا بود. درايت و خردمندى او در سامان دادن به كارها و نظام بخشيدن به امور زنان و مردان چنان بود كه عمر، با او مشورت مىكرد و از رهنمودهاى او سود مىبرد.
«كان عمر يقدّمها فى الرأى و يرعاها و يفضلها و ربّما ولاها شيئا من السوق؛ عمر نظر و رأى شفا را پيش مىداشت، پاس حرمت او را داشته او را بر ديگران برترى داده و گاه برخى از امور بازار را به او وا مىگذاشت.»
سمراء، از ديگر بانوانى بود كه در ارشاد ناآگاهان و تأديب كژراهان و قانونشكنان، فعّال بود:
«و كانت ترتدى درعا غليظا و خمارا غليظا و بيدها سوط تؤدب الناس و تأمر بالمعروف و تنهى عن المنكر؛ وى چادر و روسرى درشت و ضخيم مىپوشيد. در دستش تازيانهاى بود كه با آنان مردم را ادب مىكرد. وى، مردم را به نيكىها سفارش و از بدىها باز مىداشت.»
گفته شده: خليفه دوم سه زن سرشناس به نام: شفاء، ام سليمان بنت ابىحثمه و سمراء بنت نهيك اسدى را، متصدى امور نهى از منكر در بازار مدينه كرده بود.
درايت و شجاعت و وظيفه شناسى برخى از بانوان چنان بود كه از ارشاد و رهنمود دادن به خلفا نيز واهمهاى نداشتند و آنان را نيز از كجروى و دور شدن از راه و رسم اسلامى هشدار و پرهيز میدادند.
تبليغات جبهه و جنگ
مسلمانان صدر اسلام همسران خود را نيز در جنگها و سفرهاى جهادى همراه مىبردند. پس از پيامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) نيز اين شيوه در ميان مسلمانان ادامه يافت. زنان و وسايل آرامش فراهم آورده و نيازهاى عاطفى شوهران خود را برطرف مىكردند، براى آنان غذا میپختند و لباس میشستند. وجود زنان در پيشگيرى از گناه و انحراف سربازان جوان، در مناطق جهادى و سرزمينهاى دور از مركز بسيار كارساز بود.
پرستارى از مجروحين هم بر دوش بانوان قرار داشت؛ كارى كه سپسها در جنگهاى نوين بر عهده پرستاران جنگى گذاشته شد و زنان، زخمهاى مجروين را مىبستند و به آنان غذا مىدادند.
افزون بر اين زنان در مناطق فتح شده و در ميان نومسلمانان، اسلام را معرفى و تبليغ مىكردند، آنان با لطف و عواطف سرشار زنانه به كودكان و زنان اسير آرامش داده فضاى خشن و رعب انگيز جنگ را تلطيف كرده و آداب و احكام اسلامى به نومسلمانان مىآموختند.
در نهايت بانوان دينپرور و فداكارى كه در اردوگاههاى جنگى مستقر بودند، برادران و همسران خود و مردان ديگر را تشويق مىكردند از اسلام دفاع كنند و در راه پيشبرد دين شجاعانه بجنگند. افراد ترسو و عافيت طلب همواره مورد سرزنش زنان قرار مىگرفتند و اين خود روحيه فتوّت و جوانمردى را در ميان رزمندگان اسلام، تقويت مىكرد.
در نبردهاى آزادى بخش مسلمانان با امپراطوریهاى ايران و روم و جنگهاى مسلمانان در سند و آفريقا، شاهد حضور جمع بزرگى از زنان كارآمد و با درايتيم. اين فرشتگان سبك روح، افزون بر انجام وظايف خانوادگى و تبليغات جبهه و جنگ،در مواقع حساس و هنگام به خطر افتادن سپاه مسلمانان، لباس رزم پوشیدند.
تنظیم از فرشته سنجیده
بدون دیدگاه