به همت پژوهشکده امربهمعروف و نهی از منکر کرسی علمی ترويجی”بررسی جایگاه امربهمعروف و نهی از منکر در نظام واره مسائل اجتماعی، فرهنگی کشور“ برگزار شد.
به گزارش پژوهشکده امربهمعروف و نهی از منکر، کرسی علمی ترويجی”بررسی جایگاه امربهمعروف و نهی از منکر در نظام مسائل اجتماعی فرهنگی کشور” با ارائه جناب دکتـر علیاکبر عبدالاحدی مقدم و با نقد و بررسی جناب دکتـر سیـد مرتضی میرتبار و نیز دبیری علمی جناب دکـتر محمدباقر صدقی مورخ روز شنبه 26 خرداد ۱۴۰۳ در پژوهشکده امربهمعروف و نهی از منکر، برگزار شد.
در آغاز، دبیر علمی کرسی جناب دکتر صدقی، ضمن خیرمقدم و خوشآمدگویی به حضار و اساتید محترم، به معرفی موضوع و اهداف این کرسی علمی پرداخت و با تأکید بر این مسئله که این کرسی بیشتر به بررسی نظاموارهای مسئله در مسائل اجتماعی و فرهنگی کشور میپردازد؛ اذعان داشت: هدف این کرسی، بررسی جامع و نظاممند جایگاه امربهمعروف و نهی از منکر در مسائل اجتماعی و فرهنگی کشور است.
دکتر صدقی با اشاره به اهمیت این دو فریضه در حکومت اسلامی، به نقش آنها در حکمرانی و رفع مشکلات اجتماعی و فرهنگی اشاره کرد و گفت: امربهمعروف و نهی از منکر یک مسئله حاکمیتی است که بهعنوان شاخصی برای حل مسائل حکمرانی و مسائل کشور موردتوجه قرار میگیرد.
این دبیر علمی، بر لزوم داشتن برنامهریزی دقیق و نهادینهسازی این دو فریضه در جامعه تأکید کرد و ابراز داشت :برای برنامهریزی دقیق و ارائه تعریف مناسب از امربهمعروف و نهی از منکر، نیاز به اشراف بر مسائل اجتماعی وجود دارد. در این خصوص، بحث نظاموارهسازی مسائل و شناسایی عوامل بنیادین و روبنایی مهم است تا برنامهریزان و مدیران اجرایی بتوانند نقشه جامعی برای ارائه برنامههای راهبردی عملیاتی داشته باشند.
ارائهدهنده محترم کرسی جناب دکتر عبدالاحدی مقدم، پژوهشگر و عضو هیئتعلمی مرکز پژوهشی مبنا، در آغاز سخنرانی خود با تبریک فرارسیدن عید قربان و تشکر از دستاندرکاران جلسه، به تحلیل نظام واره مسائل آسیبهای دینی و فرهنگی پرداخت و سپس تاریخچهای از تغییرات نگرش جامعهشناسان به مسائل اجتماعی را مطرح کرد. وی با اشاره به اهمیت شناخت شبکه مسائل و تأثیر متقابل آنها بر یکدیگر، ابراز داشت: در دنیای امروز، مسائل اجتماعی و فرهنگی بهصورت شبکهای از علل و معلولها هستند و ما نمیتوانیم بهصورت تکبعدی به حل این مسائل بپردازیم لذا نیازمند این هستیم که تمام ابعاد و علل مختلف یک موضوع را موردبررسی قرار دهیم. به همین منظور، در سال ۱۳۹۵ نظام واره مسائل آسیبهای دینی و فرهنگی در مرکز پژوهشی مبنا تدوین و در سال ۱۴۰۱ بهروزرسانی شد. این نظام واره مسائل به مدیران و پژوهشگران دیدگاه جامعی از مسائل ارائه میدهد تا بتوانند با دید کلی و کلان به حل مسائل اجتماعی و فرهنگی کشور بپردازند.”
این عضو هیئتعلمی مبنا، یکی از مسائل مهم تحت تأثیر عوامل اصلی و تاثیرگذار در این نظام واره مسائل را “تضعیف فرهنگ امربهمعروف و نهی از منکر در کشور” دانست و افزود: تضعیف فرهنگ امر به معروف و نهی از منکر در کشور به عنوان یکی از عوامل میانی است که می تواند در ابعاد و ساحتهای مختلف اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی کشور تأثیرات گستردهای داشته باشد از این رو تقویت این فرهنگ میتواند به حفظ عقاید دینی، کاهش فساد و بهبود نظارت اجتماعی کمک کند. وی بیان کرد که در قانون اساسی و اسناد بالادستی کشور، به این فریضه توجه شده، اما در عمل شاهد تضعیف آن هستیم و متاسفانه این فرهنگ در جامعه به خوبی در کشور نهادینه نشده است.
همچنین دکتر مقدم به چالشهای موجود در این حوزه ازجمله اختلال در کارآمدی مدیریت امور فرهنگی و دینی، ضعف نظارت بر نهادها و نفوذ سکولاریسم اشاره کرد.
در ادامه، جناب دکتر سید مرتضی میرتبار، پژوهشگر و عضو هیئتعلمی مرکز پژوهشی مبنا، بهعنوان ناقد محترم این کرسی علمی ترویجی ضمن تقدیر از پژوهشکده امربهمعروف و تشکر از مطالب ارائهشده، بهنقد و بررسی سخنان دکتر مقدم پرداخت. وی به اهمیت پژوهشهای مسئلهمحور در حوزه امربهمعروف اشاره کرد و اظهار داشت که مسئله امربهمعروف و نهی از منکر نیازمند پژوهشهای بیشتر و جدیتری است و باید بهعنوان یک پژوهش دقیق و یک کرسی نظریهپردازی موردبررسی راهبردی و کمّی قرار گیرد.
دکتر میرتبار همچنین به وضعیت نامطلوب فعلی امربهمعروف در کشور اشاره کرد و بر ضرورت احیای این فریضه تأکید کرده و گفت: امربهمعروف و نهی از منکر بهعنوان نظارت همگانی در بسیاری از کشورهای پیشرفته موردتوجه جدی قرارگرفته است؛ اما در ایران، این مسئله مورد بیمهری قرارگرفته و در سطوح مختلف جامعه، مسئولان و حتی پژوهشگران نیز کمتوجهی به آن داشتهاند .
این عضو هیئتعلمی با اشاره به تحقیقات انجامشده در سالهای ۹۰ تا ۱۴۰۱ که نشاندهنده کاهش توجه به امربهمعروف بوده است، اظهار داشت که این مسئله نیازمند پژوهشهای جدی و اقدامات عملی است. وی بیان کرد که مقام معظم رهبری نیز از امر به معروف به عنوان یک واجب فراموش شده یاد میکنند و ستاد احیای امر به معروف نیز به منظور حل این فراموشی تشکیل شده است.
دکتر میرتبار همچنین به چالشهای موجود در این حوزه ازجمله عدم تحقق اصول حکمرانی شایسته و ضعف نظارت بر نهادها اشاره کرد و پیشنهاد داد که نظاموارهای کامل برای امربهمعروف و نهی از منکر تدوین گردد.
در پایان جلسه، دبیر جلسه از حضار و اساتید محترم تشکر کرد و بر اهمیت موضوع موردبحث تأکید مجدد نمود. وی ابراز امیدواری کرد که نتایج این جلسه به بهبود وضعیت فرهنگی و اجتماعی کشور کمک نماید.
محققان و پژوهشگران گرامی می توانند جهت دریافت گزارش کامل این جلسه از طریق راه های ارتباطی پژوهشکده امر به معروف و نهی از منکر اقدام نمایند.
بدون دیدگاه