به گزارش روابط عمومی پژوهشکده امر به معروف و نهی از منکر، حجتالاسلام والمسلمین موسوی مقدم، رئیس این پژوهشکده، با حضور در برنامه زنده تلویزیونی «آرمان» شبکه آفتاب، به واکاوی عمیق و همهجانبه چالشهای فعلی فضای فرهنگی کشور، بهویژه در حوزه عفاف و حجاب پرداختند. ایشان در این گفتگوی تفصیلی، ضمن نقد رویکردهای تکبعدی، مدل جامع حکمرانی اجتماعی را بر پایه مبانی فقهی و ضرورتهای عقلانی تشریح کردند.
۱. بازخوانی مفهوم «غیرت» در بستر ایثار؛ روایت شهید ناصر ابدام
حجتالاسلام والمسلمین دکتر موسوی مقدم سخنان خود را با بازخوانی یک پرونده تاریخی و الهامبخش آغاز کردند. ایشان با اشاره به واقعه شهادت ناصر ابدام در شهریور ۱۳۶۹، خاطرنشان کردند که این شهید والامقام، در دفاع از حرمت زنی که لزوماً پوشش کاملی نداشت اما مورد تعرض اراذل قرار گرفته بود، جان خود را فدا کرد. رئیس پژوهشکده از این روایت نتیجه گرفتند که:
دفاع از عفت و حیا، پیش از آنکه یک دستورالعمل صرفاً مذهبی باشد، ریشه در رگ غیرت و فطرت ایرانی دارد. این واقعه نشان میدهد که جامعه ما برای امنیت اخلاقی و حفظ حرمت زن، ورای تفاوت در پوششها، ارزشی حیاتی قائل است.
۲. امر به معروف؛ از حکم شرعی تا «مستقلات عقلیه»
در بخش دیگری از این نشست، حجتالاسلام والمسلمین موسوی مقدم به تبیین زیربنای نظری نظارت اجتماعی پرداختند. ایشان با رد این شبهه که امر به معروف تنها یک تکلیف فردی و دینی است، تصریح کردند:
- عقلانیت جهانی: ایشان با استناد به آرای اندیشمندان غربی (مانند مایکل آلن کوک در کتاب امر به معروف و نهی از منکر) بیان داشتند که نظارت عمومی تحت عناوین «کنترل اجتماعی» یا «مسئولیت شهروندی» در تمام نظامهای حقوقی دنیا وجود دارد.
- بنیان عقلی: رئیس پژوهشکده تاکید کردند که از نظر کلامی، این فریضه جزو «مستقلات عقلیه» است؛ یعنی هر عقل سالمی میپذیرد که برای صیانت از سلامت کل جامعه، باید در برابر ناهنجاری ایستادگی کرد.
۳. تشریح مدل راهبردی چهارگانه (مدل پیشنهادی رئیس پژوهشکده)
محوریترین بخش سخنان حجتالاسلام والمسلمین موسوی مقدم، ارائه نقشه راه چهار سطحی برای مدیریت بحرانهای فرهنگی بود. ایشان تاکید کردند که شکست در حوزههای فرهنگی ناشی از نگاه کاریکاتوری و تمرکز بر تنها یک ضلع از این مربع است:
- ضلع قانونی (حاکمیت قانون): ایشان فرمودند که قانون باید مرزها را روشن کند. برخورد با هنجارشکنی سازمانیافته، بهویژه توسط چهرههای مشهور (سلبریتیها) که الگوهای کاذب میسازند، از ضرورتهای اجتنابناپذیر است.
- ضلع آموزشی و تبیینی: حجتالاسلام والمسلمین موسوی مقدم بر لزوم آگاهسازی نسل جوان نسبت به پیامدهای فروپاشی خانواده در غرب تاکید کرده و بیان داشتند که باید «فلسفه حجاب» به زبان روز در کتب درسی و رسانهها تبیین شود.
- ضلع فرهنگی (اتمسفر اجتماعی): ایجاد فضای عمومی که در آن معروفها ارزش و منکرها ضدارزش تلقی شوند. ایشان فرهنگ را به «هوا» تشبیه کردند که اگر مسموم شود، همه آسیب میبینند.
- ضلع ساختاری و انضباط اداری: نظارت بر دستگاههای دولتی، نظارت بر بازار پوشاک و مقابله با «ترک فعل» مدیرانی که در اجرای وظایف قانونی خود در حوزه عفاف و حجاب کوتاهی میکنند.
۴. چالش حکمرانی در فضای مجازی و جنگ شناختی
حجتالاسلام والمسلمین موسوی مقدم با انتقاد صریح از وضعیت رها شده فضای مجازی، این بستر را ریشه اصلی بسیاری از تغییر رفتارهای ناگهانی در جامعه دانستند. ایشان خاطرنشان کردند:
- دشمن در این فضا نه با توپ و تانک، بلکه با «تصویر» و «روایت» به جنگ حیا آمده است.
- تا زمانی که حاکمیت ملی بر پلتفرمهای فضای مجازی اعمال نشود و ما صرفاً مصرفکننده زمین بازی دشمن باشیم، اقدامات تربیتی در دنیای حقیقی به شدت تضعیف میشود.
- ایشان فضای مجازی فعلی را ابزار «جنگ شناختی» علیه بنیان خانواده ایرانی توصیف کردند.
۵. پاسخ به مطالبات مردمی و لزوم قاطعیت در اجرا
رئیس پژوهشکده در واکنش به پیامهای ارسالی مخاطبان برنامه که از بیقانونی در برخی معابر و مراکز تجاری گلایه داشتند، تاکید کردند که مطالبه مردم برای «امنیت اخلاقی» یک حق قانونی است. ایشان تصریح کردند که پژوهشکده امر به معروف به عنوان بازوی علمی و نظری، پیگیر ابلاغ و اجرای دقیق قوانینی است که ضامن سلامت روانی جامعه و حفظ کرامت بانوان باشد.
جمعبندی و افق پیشرو
حجتالاسلام والمسلمین موسوی مقدم در پایان این گفتگوی مفصل، ضمن دعوت از نخبگان برای هماندیشی در پژوهشکده، تاکید کردند که مسئله حجاب یک مسئله چندوجهی است که راهحل آن نیز باید «ترکیبی» باشد. ایشان صیانت از سنگر حجاب را صیانت از استقلال فرهنگی و سیاسی کشور دانستند و بر عزم جدی پژوهشکده در تبیین مسیرهای علمی برای مسئولان نظام تاکید ورزیدند.
بدون دیدگاه