به گزارش پایگاه خبری فرهنگسرای معروف؛ به نقل از کیهان در مورد اهداف قیام امام حسین(علیه السلام) شبهات زیادی ایجاده شده است که یکی از این شبهات در مورد امر به معروف و نهی از منکر می باشد که سوالات زیادی در ذهن مخاطب ایجاد می کند که آیا وجوب این فریضه در آن عصر بر ذهن عموم مردم تاثیرگذار بوده است یا نه؟ در ادامه به این شبهه جواب میدهیم.
* پرسش:
یکی از شرایط وجوب امر به معروف و نهی از منکر احتمال تأثیر است که در نهضت امام حسین(علیه السلام) موجود نبود، چرا که معلوم بود یزید و پیروانش نه از حکومت کنار میروند و نه از روش و منش خود دست برمیدارند. بنابراین امام حسین(علیه السلام) با چه منطق و حجت شرعی قیام کرد و جان خود و خانوادهاش را در این راه فدا کرد؟
* پاسخ:
در بخش نخست پاسخ به این سؤال به منظر فقهی شرایط احکام امر به معروف و مقتضیات زمان امام حسین(علیه السلام) به نحو اجمال پرداختیم. اینک در بخش پایانی دنباله مطلب را پیمیگیریم.
سیدالشهدا(علیه السلام) میدانست که شهادت او و اسارت اهل بیت، ماهیت بنیامیه و عداوتهای آنها را با اسلام و شخص پیغمبر آشکار میسازد و عکسالعمل قتل او، ریشههای اسلام را در دلها استوار کرده و حس تمرد و سرپیچی از اوامر امویان را در همه ایجاد میکند و احساسات اسلامی و شعور دینی مردم را بیدار و زنده میسازد.
اباعبدالله(علیه السلام) میدانست که وقتی بنیامیه او را شهید کنند؛ دستگاه خلافت رسوا خواهد شد و مردم به مسیر نادرست حکومت پیخواهند برد و معلوم است حکومتی که دشمن دین و خاندان رسالت شناخته شده باشد؛ هر چند مدت کوتاهی به ظاهر، بر مردم فرمانروایی کند، اما نخواهد توانست ادعای خلافت اسلامی را داشته باشد و به حکومت خود ادامه دهد.
فاجعه کربلا دنیای اسلام را تکان داد و مثل آن بود که شخص پیغمبر شهید شده باشد. در تمام شهرها احساسات خشماگین مردم نسبت به بنیامیه به جوش آمد و حرکتهای ضد امویان یکی پس از دیگری شروع شد؛ تا آنکه حکومتی که به اسم اسلام، ترویج شرک و کفر میکرد، ساقط شد و آن خونهای پاک اهل بیت(علیها السلام)، بهای نجات اسلام و شور و هیجان دینی مردم علیه بنیامیه گردید.
پس معلوم شد که امر به معروف و نهی از منکر امام حسین(علیه السلام) از نظر قواعد عمومی و فقهی نیز لازم و از واجبات بوده است و آن حضرت در راه ادای این تکلیف، از جان خود و عزیزترین و لایقترین جوانان، برادران و يارانش چشم پوشيد و همه را فداى مقاصد بزرگ و عالى اسلامى كرد، و با اينكه سيل مصيبتها به سوى او هجوم آورد، ثابت و پايدار ايستاد و از دين و هدف خود دفاع نمود.
مناسب است اينجا به سخن علامه شهيد استاد مطهرى اشاره شود؛ وى مىنويسد:
«شرط ديگر امر به معروف و نهى از منكر «احتمال تأثير» است؛ يعنى، اين فريضه، مثل نماز و روزه «تعبدى محض» نيست. به ما گفتهاند: شما در هر حال بايد نماز بخوانيد و نبايد سؤال كرد كه آيا اين نماز خواندن اثر دارد يا ندارد؛ ولى امر به معروف و نهى از منكر را بايد با تدبير و انديشه انجام داد؛ يعنى، شخصى روى نتيجه حساب كند و بايد سودى كه به دست مىآيد، بيش از سرمايه مصرفى باشد. اين نظر در مقابل منطق خوارج است كه مىگفتند: حتى اگر كوچكترين تأثيرى هم محتمل نباشد، باز بايد امر به معروف و نهى از منكر نمود. عدهاى علت انقراض خوارج را همين امر دانستهاند. «تقيه» نيز كه در شيعه مطرح است؛ يعنى، به كار بردن تاكتيك در امر به معروف و نهى از منكر. تقيه؛ يعنى، استفاده از سلاح دفاعى؛ يعنى، در مبارزه ضربه بزن؛ ولى كوشش كن آسيب نبينى».
معناى احتمال تأثير اين نيست كه در خانهات بنشينى و بگويى: من احتمال اثر مىدهم يا نمىدهم؛ بلكه بايد بروى و حداكثر تحقيق را انجام دهى تا ببينى كه آيا به نتيجه مىرسد يا نه. كسى كه بى اطلاع است و به دنبال تحقيق هم نمىرود، نمىتواند چنين عذرى بياورد.
منبع: دفتر سیزدهم پرسشها و پاسخها ( ویژه محرم)،
نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها
بدون دیدگاه