ضرورت مخاطب شناسی برای احیای امر به معروف و نهی از منکر

به گزارش پایگاه خبری فرهنگسرای معروف؛ به نقل از ایرنا، در ذکر اهمیت فریضه امر به معروف و نهی از منکر همان بس که هم ردیف و بلکه بالاتر از دیگر واجبات دینی از جمله نماز، روزه و جهاد در راه خدا قرار گرفته و به فرموده امیرالمومنین علی(علیه السلام) تمام کارهای نیکو و جهاد در راه خدا در برابر امر به معروف و نهی از منکر بسان قطره در برابر دریاست.

تاکید بر ضرورت امر به معروف و نهی از منکر در آیات و روایات دینی و قرار گرفتن آمران و ناهیان در ردیف رستگاران و صالحان امت این فروع دین را به برجسته ترین واجب دینی تبدیل کرده است.

طبق روایات بهترین و موثرترین راه اصلاح جامعه بشری از بدی ها و پلشتی ها و برپایی واجبات و اصلاح امور دین و دنیا در گرو توجه و احیای فریضه امر به معروف و نهی از منکر است.

شاید ساده ترین و رساترین تعریف در زمینه امر به معروف و نهی از منکر را بتوان سکوت نکردن در برابر کار اشتباه و گناه دیگران بیان کرد.

به منظور بررسی وضعیت امر به معروف و نهی از منکر میزگرد خبری ایرنا مرکز همدان با حضور 2 تن از مقامات ارشد قضایی استان شامل سعید گلستانی معاون پیشگیری از وقوع جرم دادگستری و محمدجعفر شهبازی رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح برگزار شد که مشروح این میزگرد در ذیل آمده است.

سعید گلستان مسئول حقوقی در شورای امر به معروف و نهی از منکر استان همدان در این‌باره می گوید: با وجود گذشت چهار دهه از عمر انقلاب ساز و کار مشخصی برای اجرای امر به معروف به عنوان یکی از واجبات دین مبین اسلام وجود ندارد.

وی اضافه کرد: تا سال 94 قانونی در زمینه نحوه امر به معروف وجود نداشت و دیدگاه های مختلفی در زمینه اجرای این فریضه در کشور وجود داشت و عده ای معتقد به ایجاد یک وزارتخانه یا سازمان بودند که این دیدگاه ها با حمایت و مخالفت هایی همراه شد ولی در نهایت قانون حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر در 21 ماده و هفت تبصره اواخر سال 94 مصوب شد و این قانون ساز و کار نیم بندی برای سامان دادن به فریضه امر به معروف و نهی از منکر شد.

این مقام مسئول بیان کرد: با توجه به اهمیت امر به معروف و دستور تاریخی امام راحل در این باره ولی کمتر از 10 درصد از این مطالبه امام اجرایی شده است در حالیکه بنیانگذار کبیر انقلاب عنوان کردند ‘حتی اگر من هم به عنوان مسوول و رهبر انقلاب کار خلافی انجام دادم بنده را هم امر به معروف و مجازات کنید’ که این دستور تاریخی امام موید اعتقاد و ارزشی است که امام خمینی (ره) برای امر به معروف قائل بودند.

*ساختار خانواده در امر به معروف مشخص نیست
سعید گلستانی گفت: امر به معروف دارای مراتب مختلفی است که در قانون حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر این مراتب مشخص است با این وجود برای اجرایی کردن این فریضه در زمینه خانواده ، ساختاری که نقش خانواده را در این ارتباط مشخص کند وجود ندارد در حالیکه رفع این خلاء می تواند کمک شایانی برای کاهش طلاق و اختلافات خانوادگی کند.

وی توضیح داد: در حالیکه نیازمند ساز و کار و برگزاری دوره های آموزشی برای نهادینه کردن امر به معروف در خانواده ها هستیم ولی مشخص نیست که یک فرد در خانواده باید با استفاده از چه شیوه و شگردی امر به معروف و نهی از منکر بکند.

معاون دادگستری همدان یادآوری کرد: یکسری امر و نهی ها را والدین به صورت ذاتی انجام می دهند ولی ساز و کاری که امروزه بتواند در راستای حفظ ارزش های اخلاقی یک خانواده و آموزش سبک زندگی اسلامی باشد وجود ندارد.

گلستانی تاکید کرد: تا زمانی که این مبانی آموزشی تبیین نشود برای اجرای فریضه امر به معروف به لحاظ ساختاری دچار مشکلات شده و نمی توان شاهد بازدارندگی این فریضه دینی در خانواده ها باشیم.

وی افزود: همواره در اذهان مردم این سوال شکل می گیرد که چه گروه و افرادی با چه سبک و روشی می توانند در حوزه خانواده برای اجرای امر به معروف موثر واقع شوند؟ به طور حتم برای دستیابی به یک پاسخ درست باید گروه های مردمی که تخصص در زمینه امر به معروف خانواده دارند را فعال کرده و از نظرات آنها بهره گیری کرد.

* آمار نگران کننده پرونده های قضایی
معاون پیشگیری از وقوع جرم دادگستری همدان گفت: سال گذشته میزان جرایم و پرونده های قضایی تشکیل شده در دادسرهای این استان در حوزه اتهامی 103 هزار و 211 فقره پرونده شامل جرائم بیست گانه از جمله توهین، ضرب و جرح و سرقت بوده است.

گلستانی اضافه کرد: علاوه بر این 62 هزار پرونده در محاکم حقوقی استان شکل گرفته و با در نظر گرفتن شمار پرونده های شورای حل اختلاف در مجموع حدود 200 هزار پرونده قضایی سال گذشته برای جمعیت یک میلیون و 700 هزار نفری همدان تشکیل شده است.

وی تاکید کرد: این آمار گویای اشکال در ساختار اجتماعی کشور از جمله بی توجهی به مراتب امر به معرف است در حالیکه در ماده چهار قانون، بر امر به معروف و نهی از منکر قلبی، زبانی، نوشتاری و عملی تاکید شده و مراتب زبانی و نوشتاری آن را وظیفه آحاد مردم و دولت دانسته است.

مسئول حقوقی شورای امر به معروف و نهی از منکر استان همدان گفت: شواهد گویای این است که مراتب امر به معروف رعایت نمی شود.

گلستانی افزود: وقتی می بینیم اتفاقی در جایی رخ می دهد و کسی کار خلاف عرف، اخلاق یا جرمی مرتکب می شود چقدر حاضر هستیم دوستانه تذکر بدهیم؟ نحوه تذکر دادن را آگاه هستیم؟ چنانچه تذکر بدهیم مخاطب چه عکس العملی نشان می دهد؟ ما چه میزان امنیت در برابر تذکری که می دهیم خواهیم داشت؟

وی اضافه کرد: این ابهامات و سوال ها هنوز برای شهروندان تبیین نشده و مردم نسبت به مراتب و نحوه امر به معروف زبانی، قلبی و نوشتاری ناآگاه هستند چون تاکنون ساز و کارهای اجتماعی امر به معروف را فراهم نکردیم.

*ضرورت مخاطب شناسی و تشکیل تیم های تخصصی برای احیای فریضتین
وی یادآوری کرد: در اصل هشتم قانون حمایت از آمران و ناهیان از منکر عنوان شده که ‘مردم از حق دعوت به خیر، نصیحت، ارشاد در موارد عملکرد دولت برخوردار هستند و در چارچوب شرع می توانند نسبت به مقامات و مسوولان مدیران کارکنان تمامی قوای سه گانه نهادهای عمومی غیر دولتی امر به معروف و نهی از منکر کنند’، که این چارچوب بسیار قوی است .

وی افزود: سوال این است که اگر یک منکر سیاسی در کشور رخ داد مردم چگونه و به چه شیوه می توانند امر به معروف بکنند؟ چقدر توان و پشتوانه دارند که پس از امر به معروف، مسوولان برای آنها مشکل ایجاد نکنند؟.

مسئول حقوقی در شورای امر به معروف و نهی از منکر همدان اضافه کرد: برای دستیابی به پاسخ این سوالها ابتدا باید سمن ها و مردم را بر اساس گروه سنی و تخصص برای امر به معروف و نهی از منکر سازماندهی کرد تا این طیف طبق راهکارهای عملیاتی، اقداماتی در راستای پیشگیری از بروز یک امر خلاف عرفی، اخلاقی و قانونی ایجاد کنند.

گلستانی تصریح کرد: عمده مردم نسبت به وظایف سازمانها مردم نهاد آگاهی لازم را ندارند و رغبت و دیدگاه ایجاد سمن را نیز ندارند در حالیکه با ایجاد یک سمن دارای مدیر، ساختار، اساسنامه، گروه و اتاق فکر می توان برای پیشگیری از جرائم و منکراتی نظیر بروز خشونت در یک محله برنامه ارائه داد.

وی مثال زد: در یک پرونده که در دادسرای همدان در جریان بود فردی 14 بار اقدام به ضرب و جرح و چاقو کشی کرده و علاقه ای به حضور در اجتماع نداشت و متقاضی حضور در زندان بود، با این اوصاف چگونه می توان چنین فرد شروری را امر به معروف کرد که دست از این تخلف بردارد؟

وی تاکید کرد: برخی در این باره ابتدا به زندان کردن فرد فکر می کنند در حالیکه نهی از منکر را نباید بگیر و ببند و زندانی کردن افراد تفسیر کرد چون این اقدام نتیجه منفی داشته و موجب ترغیب و جری کردن فرد بزهکار برای ادامه تخلف و احساس قدرت پوشالی از سوی متخلفان می شود.

معاون دادگستری همدان ادامه داد: ساز و کارهای پیش بینی شده در ستاد امر به معروف نباید افراد محور باشد بلکه باید برنامه محور بوده تا در صورت تغییر مدیری این راهکار و شیوه اجرا، ماندگاری داشته باشد.

گلستانی اضافه کرد: باید زمینه امر به معروف پایدار مبتنی بر تخصص افراد ایجاد کرد چون هم اینک 90 درصد ظرفیت امر به معروف به خاطر نبود ساختارهای اجرای امر به معروف در دل اجتماع مغفول مانده است.

لینک خبر