به گزارش خبرنگار فرهنگی باشگاه خبرنگاران تسنیم «پویا»، محسن اسماعیلی در هشتاد و هشتمین جلسه شرح و تفسیر نهجالبلاغه در مجموعه فرهنگی سرچشمه، با اشاره به سفارش امیرالمومنین(علیه السلام) به حارث همدانی درباره بایستههای انتخاب محل زندگی، گفت: امیر مومنان وقتی در زمینه انتخاب محله زندگی، سفارش به پرسوجو درباره همسایهها می کنند، به دلیل تأثیر افراد همجوار و معاشر بر روی همدیگر است؛ تاثیرپذیری و تاثیرگذاری، ارادی نیست و خواه ناخواه اتفاق می افتد.
این استاد حوزه و دانشگاه، روایتی از امام علی(علیه السلام) که می فرمایند «مهمتر از سفر، همسفر است» یا «مهمتر از منزل، هم محلی ها هستند» را یادآور شد و افزود: امیرالمومنین میفرمایند: «وقتی با کسی رفتوآمد می کنید مثل این است که از کنار مکانی عبور می کنید که بوی خوش دارد یا بوی بد؛ خواه ناخواه بوی آن فضا بر شما تاثیر می گذارد». همچنین در روایتی آمده است که «طبع انسان، اخلاق رفیقش را سرقت می کند».
وی با اشاره به پرسش فردی از رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) درباره اینکه بهتر است در کدام محله از شهر نسبت به خرید خانه اقدام کند، گفت: پیامبر اعظم به این سوالکننده فرمودند: «الجارُ ثُمَّ الدّارُ» یعنی هم محلی ها مهمترند، ببینید همسایهتان چه کسانی هستند.
محسن اسماعیلی در ادامه افزود: حضرت علی(علیه السلام) فرمودهاند ساکن «امصار عظام» (شهرهای بزرگ) شوید. این توصیه ناظر بر تاثیرگذاری است که انسانها روی یکدیگر دارند و حضرت امیر(ع) در تبیین علت این توصیه مهم متذکر شدهاند «فَإِنَّهَا جِمَاعُ اَلْمُسْلِمِینَ» یعنی شهرهای بزرگ را برای زندگی انتخاب کنید چون شهرهای بزرگ محل تجمع مسلمانان هستند؛ به عبارتی تاکید بر این است که خود را به دریای جمعیت مسلمانان وصل کنید.
اسماعیلی خاطرنشان کرد: وقتی انسان در محیطی قرار می گیرد که مسلمانان در آن اجتماع دارند، خود به خود یک نوع خودکنترلی برای او بوجود می آید؛ در حالی که اگر سکونت انسان در شهر یا کشوری باشد که مسلمانان جمعیت غالب ندارند، آدمهای معمولی تقیدهای لازم را در آنجا احساس نمی کنند. از این رو امیرالمومنین(علیه السلام) میفرمایند «محلهای را برای زندگی انتخاب کن که متدینتر و متخلقتر باشند» که در این صورت هم خود انسان خودش را کنترل می کند و هم نوعی نظارت اجتماعی بر او ایجاد می شود.
* امر به معروف و نهی از منکر «فضولی» و «دشمنی» نیست
عضو مجلس خبرگان رهبری با تاکید بر این اینکه مسلمان نسبت به مسلمان دیگر فضول نیست اما مسؤول است، گفت: همسایه مسلمان در زندگی همسایه مسلمان خود سرک نمی کشد چون حرام است؛ اما اگر متوجه انحراف فکری و عقیدتی یا عمل زشتی از سوی همسایه یا همشهری خود شود، بی تفاوت نمی ماند و احساس مسئولیت می کند، چون دوستش دارد.
وی با اشاره به آیه 71 سوره توبه که میفرماید «وَالمُؤمِنونَ وَالمُؤمِناتُ بَعضُهُم أَولِیاءُ بَعضٍ ۚ یَأمُرونَ بِالمَعروفِ وَیَنهَونَ عَنِ المُنکَرِ وَیُقیمونَ الصَّلاةَ وَیُؤتونَ الزَّکاةَ وَیُطیعونَ اللَّهَ وَرَسولَهُ ۚ أُولٰئِکَ سَیَرحَمُهُمُ اللَّهُ ۗ إِنَّ اللَّهَ عَزیزٌ حَکیمٌ»، گفت: مردان و زنان مومن به همدیگر علاقه دارند و نسبت به سرنوشت همدیگر حساس هستند. از این رو امر به معروف و نهی از منکر میکنند. بنابراین امر به معروف و نهی از منکر، به منزله دشمنی و فضولی نیست بلکه از سر برادری، دلسوزی و مسئولیتپذیری است. در ادامه این آیه متذکر شده که مومنان وقتی با هم جمع می شوند، هم افزایی می کنند و نماز باشکوه بین آنها برقرار می شود و زکات می دهند.
این استاد دانشگاه، آیات و روایات ذکر شده در این جلسه درس نهجالبلاغه را ناظر بر سود همزیستی مومنان با یکدیگر دانست و افزود: هر چه جمعیت مومن شهر بیشتر باشد، دلسوزی مومنان هم بیشتر میشود. امام صادق(علیه السلام) میفرمایند «هر کسی به اندازه یک وجب از جامعه مسلمانان فاصله گرفت مانند این است که نشانه اسلام را از گردن خود باز کرده و کنار گذاشته است».
شاگرد مرحوم آیتالله حاج آقا مجتبی تهرانی در ادامه به فرمایشاتی از این استاد فقید اشاره کرد که می گفتند: «عجیب است بعضی افراد تا ذره ای زندگی شان تغییر می کند، می خواهند برای زندگی به کشوری بروند که مسلمان کمتری در آنجا زندگی می کند! روی همه چیز در آن کشورها حساب باز می کنند جز اینکه به این فکر کنند که برای دین خود و خانوادهشان چه اتفاقی می افتد».
اسماعیلی با یادآوری فتوای فقهای متقدم و متأخر مبنی بر «حرام بودن اینکه کسی محل زندگی اش را در جایی انتخاب کند که بر روی دینش اثر منفی می گذارد»، گفت: مومن باید در جایی سکونت پیدا کند که دینش حفظ شود مگر استثنائی وجود داشته باشد یا نتواند. البته این مسأله برای افراد خاص، طور دیگری است.
بدون دیدگاه