بی تفاوتی در برابر منکرات را شرع مقدس مورد نکوهش قرار داده و قرآن و روایات آن را تقبیح نموده است. قرآن کریم در مقام نکوهش اهل کتاب و احبار و راهبان که نظاره گر منکرات بودند و از سخنان ناروا و مردم خواری ها مرتکبین را نهی نمی کردند، چنین می فرماید: «لَوْلَا يَنْهَاهُمُ الرَّبَّانِيُّونَ وَالْأَحْبَارُ عَنْ قَوْلِهِمُ الْإِثْمَ وَأَكْلِهِمُ السُّحْتَ لَبِئْسَ مَا كَانُوا يَصْنَعُونَ ﴿مائده/۶۳﴾» چرا عالمان دینی و روحانیان اهل کتاب آنان را از سخنان ناروا و حرام خواری برحذر نمی دارند. این بسیار کار بدی است که مرتکب می شوند.
بدیهی است که پیام آیه کریمه را به زمان و مکان مورد و مخاطب خاص نمی توان محدود ساخت. بنابراین نکوهش و عتاب قرآن متوجه هر گروه یا فردی است که شاهد اعمال ناروا و خلاف شرع باشند و مهر سکوت بر لب زنند و به معارضه با منکرات قیام نکنند و این یک درس عبرت و دستور است برای همه عصرها و نسل ها.
دلیل این فراگیری را از سخن و سیره رهبر آزادگان حسین بن علی علیه السلام می توان دریافت که در خطبه معروف امام درباره امر به معروف و نهی از منکر آمده است و آن حضرت عالمان مسلمان را بدان مخاطب ساخته و به آیه فوق استناد فرموده است آیات دیگر و روایات بسیاری را در این باب می توان یافت. از جمله سخن رسای امیرمؤمنان علیه السلام: «مَن تَرَكَ إنكارَ الْمُنكَرٍ بِقَلبِهِ و يَدِهِ ولِسانِهِ فَهُوَ مَيِّتٌ بَينَ الْأحياءِ؛»(تهذيب الأحكام(تحقیق خرسان) ج 6، ص 181 ، ح 374) آن کس که با قلب و زبان به نهی از منکرات نپردازد مرده ای است در میان زندگان.
این سخن امیرمؤمنان مبالغه نیست، بلکه بیان یک واقعیت است. اگر حیات انسان به عقیده و مجاهده در راه عقیده است، کسی که عقیده ندارد یا در راه عقیده از مجاهده و مبارزه می هراسد یا سستی می کند مرده است و خصلت یک انسان زنده را ندارد که در برابر دشمن واکنش نشان دهد، علاوه بر این کسی که منکرات را می بیند و شکسته شدن حریم مقدسات شرع را به تماشا می نشیند و با بی تفاوتی از کنار آن می گذرد راه را برای شیوع منکرات می گشاید و گسترش گناه را دامن می زند و این به معنای مشارکت در جرم و جنایت است. پس مرده است و مرده جایش در گورستان است!
این کلی بحث، اما آنچه از وضع کنونی جامعه ما و شیوع منکرات و حاکم شدن بی تفاوتی ها باید گفت، اولاً شیوع منکرات و رواج فساد و ابتذال در جامعه بویژه در سالهای اخیر، چیزی است که شگفتی همگان را برانگیخته است در این برآیند سدها شکسته شده و خاکریزها فرو ریخته و لحظه به لحظه بر گسترش فساد افزوده می شود. از جمله عدم توجه و بی تفاوتی مسئولان بنیاد و کشور به تجمع جانبازان کشورمان ایران که باعث مباهات همه ملت ایرانند.
محمدرضا سابقی
بدون دیدگاه